ⓘ हिमालय

निलगिरी हिमालय रेलवे

निलगिरी हिमालय रेलवे सन् १९०८ मे ब्रिटिशद्वारा भारतक तमिलनाडुमे निर्माण केनए छल । प्रारम्भमे ई रेलवेक मद्रास रेलवे सञ्चालित केनए छल । सन् २००५ जुलाईमे युनेस्को निलगिरी हिमालय रेलवेके दार्जिलिङ हिमालय रेलवे संगे विश्व धरोहर स्थलक एक विस्तारक रूपमे मान्यता देनए छल आ तखन सँ एकरासभके संयुक्त रूप सँ भारतक पर्वतीय रेलक नाम सँ जानल जाइत अछि । एकरा ई मान्यता मिलैक बाद एकर आधुनिकीकरणक योजना परित्याग करि देल गेल । पिछला वर्ष सँ कुन्नुर आ उदगमण्डलमक बीचक खण्ड पर भापक इन्जनक स्थान पर डिजल इन्जनक प्रयोग कएल जा रहल अछि । स्थानीय लोगसभ आ पर्यटकसभ ई खण्डपर एक बेर फेर सँ भाप इन्जनद्वारा रेलगाडी चलाबैक मांग ...

दक्षिण एसिया

एसिया महादेशक दक्षिणी भू-भागकेँ दक्षिण एसिया कहल जाएत अछि वा हिमालय आओर हिमालय अगलबगलक क्षेत्रकेँ सेहो दक्षिण एसिया कहल जाएत अछि। दोसर शब्दमे कहबै तँ भारतीय प्लेटमे रहल भू-भाग वा हिमालय आओर हिन्दुकुश सँ दक्षिणक भू-भाग जकरा भारतीय उपमहाद्वीप सेहो कहल जाएत अछि जे दक्षिण एसिया छी। दक्षिण एसियाक दक्षिणकेँ भूभाग समुन्द्रसँ घेरल अछि आ पश्चिम, उत्तर तथा पूर्वमे क्रमशः पश्चिम एसिया, मध्य एसिया, पुर्व एसिया अछि आ दक्षिण-पुर्वमे दक्षिण पुर्व एसिया अवस्थित अछि। कोन कोन देश दक्षिण एसियामें परैत अछि वा नै परैत अछि मतमें भिन्न-भिन्न श्रोतके भिन्न-भिन्न विचार रहल देखल गेल अछि । उदाहरणके लेल संयुक्त राष्ट ...

कालका-शिमला रेलवे

कालका-शिमला रेलवे सन् १८९८ मे ब्रिटिश शासनक ग्रीष्मकालीन राजधानी शिमलाक कालका सँ जोडक लेल दिल्ली अम्बाला कम्पनीक ई रेलमार्गक निर्माणक जिम्मेदारी सौपल गेछल । समुद्र सतह सँ ६५६ मिटरक उचाई पर स्थित कालका रेलवे स्टेशनक छोडला बाद ट्रेन शिवालिकक पहाडीसभके घुमावदार रास्ता सँ गुजरति २,०७६ मिटर उपर स्थित शिमला धरि जाति अछि । सन् २००५ जुलाईमे युनेस्को कालका-शिमला रेलवेके निलगिरी हिमालय रेलवे आ दार्जिलिङ हिमालय रेलवे संगे विश्व धरोहर स्थलक एक विस्तारक रूपमे मान्यता देनए छल आ तखन सँ एकरासभके संयुक्त रूप सँ भारतक पर्वतीय रेलक नाम सँ जानल जाइत अछि ।

नङ्गा पर्वत

नङ्गा पर्वत विश्वक नअम सवोच्च आ आठ हजार मिटरसँ बेसी उचाई भेल हिमालय छी । एकर समुद्र सतहसँ उचाई ८,१२६ अछि । एकरा दुनियाके खुनी पहाड़ सेहो कहल जाइत अछि कियाकी एकर आरोहण केनिहार बहुत पर्वतारोहीसभक जान चलि गेल अछि । विसम् शताब्दीक पहिल हिस्सामे आठ हजार मिटर उचाई भेल पहाड़सभमे सँ ई पहाड़ आरोहण करिमे सभसँ बेसी जानक क्षति भेछल । नङ्गा पर्वत पाकिस्तानद्वारा नियन्त्रित गिलगित-बल्तिस्तान क्षेत्रमे आबैत अछि जकरा भारत सेहो अपन हिस्सा मानैत अछि ।

कस्तुरी मृग

  कस्तुरी मृग सम-खुर युक्त खुरदार स्तनधारिसभक एक समूह छी । ई मोशिडे परिवारक प्राणी छी । कस्तुरी मृगसभक चारि प्रजातिसभ पाओल जाइत अछि, जे सभ आपसमे बहुत समान अछि । कस्तुरी मृग, सामान्य मृग सँ अधिक आदिम अछि ।

मैना

टिप्पणी: माता पार्वती क माँ क नाम मैना छी। तुलसीदास जी के रामचरित मानस मे मैना क हिमालय क पत्नी के रूप मे लिखल गेल अछी। मैना Common Myna एक भारतीय पंछी छी।

                                     

ⓘ हिमालय

हिमालय एसियामे अवस्थित एक हिमश्रृङ्खला छी, जे दक्षिण-पश्चिमसँ पाकिस्तान, भारत होइत तिब्बत, नेपाल आ भुटानधरि फैलल अछि। हिमालय अफगानिस्तानक हिन्दूकुश हिमश्रृङ्खलासँ जुडल अछि । हिमालय शब्दक उत्पति संस्कृतसँ भेल अछि, जकर अर्थ होइत अछि - हिमक बासस्थान ।

सगरमाथा ८८४८ मी, के२ ८६११ मी आ कञ्चनजङ्घा ८५८६ मी लगायत विश्वक सर्वोच्च शिखरसभ हिमालयमे अवस्थित अछि।

                                     

1. हिमालय

हिमालय नेपाली शिखर आ हिमशृङ्खलाके जनबैत अछि । नेपालक किछ हिमशृङ्खलासभ:-

  • रोल्वालिङ हिमालय
  • मनाङ हिमालय,
  • अन्नपूर्ण हिमालय
  • खुम्बु हिमालय,
  • लाङटाङ हिमालय,
  • गणेश हिमालय,
                                     

2. उल्लेख्य शिखरसभ

  • के२ ८,६११ मिटर
  • मकालु ८,४६३ मिटर
  • मनास्लु ८,१६३ मिटर
  • नङ्गा पर्वत ८,१२६ मिटर
  • ग्याचुङ काङ ७,९२२ मिटर
  • चो यु ८,२०१ मिटर
  • ब्रोड शिखर ८,०४७ मिटर
  • ग्यासरब्रम १ ८,०६८ मिटर
  • सगरमाथा ८,८४८ मिटर - संसारक सर्वोच्च शिखर
  • अन्नपूर्ण ८,०९१ मिटर
  • पुमोरी ७,१६१ मिटर - चर्चित अरोहण हिमालय
  • शिशापाङ्मा ८,०२७ मिटर
  • धौलागिरि हिमालय ८,१६७ मिटर
  • ल्होत्से ८,५१६ मिमिटर
  • ग्यासरब्रम २ ८,०३५ मिटर
  • नन्ददेवी ७,८१७ मिटर
  • कञ्चनजङ्घा ८,५८६ मिमिटर
  • काब्रु ७,३३८ मिटर - कञ्चनजङ्घाक दक्षिण तरफ
                                     

धौलागिरी हिमालय

धौलागिरी संसारक सातम सर्वोच्च हिमालय छी । ई धौलागिरी हिमश्रृङ्खलाक पूर्वी कोनामे रहल अछि, जे नेपाली हिमालयक मध्य भागदिस परैत अछि । ई पोखराक उत्तरपश्चिममे अवस्थित अछि। एकर पुर्वमे काली गण्डकीक गहिर गल्छिक दोसरदिस अन्नपूर्ण हिमालय परैत अछि, ओहिमे सँ अन्नपूर्ण प्रथम ८००० मिटरसँ पैग अछि । धौलागिरीक शाब्दिक अर्थ उज्जर पहाड होइत अछि।

                                     

दार्जिलिङ हिमालय रेलवे

दार्जिलिङ हिमालय रेलवे जेकरा टोय ट्रेन सेहो कहल जाएत अछि । ई भारतक पश्चिम बङ्गाल राज्यके न्यु जलपाइगुडी आ दर्जिलिङक बिचमे चलैवाला छोट लाइनक ट्रेन छी । एकर निर्माण सन् १८७९ सँ सन् १८८१ के बीच भेछल आ रेल लाइन लगभग ७८ किलोमिटर लम्बा अछि । एकर अवनति सतह न्यु जलपाइगुडी १०० मिटर सँ दार्जिलिङ २,२०० मिटर धरि अछि । ई रेलवे लगायत निलगिरी हिमालय रेलवे आ कालका-शिमला रेलवे युनेस्कोक विश्व सम्पदा क्षेत्रमे सूचिकृत अछि ।

                                     

डोङ फया येन हिमालय

डोङ फया येन हिमालय, एकटा पर्वतीय शृङ्खला छी जे थाइल्याण्डक फेत्चाबुन प्रान्त, चाइयाफुम प्रान्त, लोपबुरी प्रान्त, नखोन रचासिमा प्रान्त मे सरबुरी प्रान्तमे रहल अछि ।

                                     

फरहान अख्तर

फरहान अख्तर जन्म ९ जनवरी १९७४ एक भारतीय चलचित्र निर्देशक, पटकथा लेखक, निर्माता, अभिनेता, पार्श्व गायक, गीतकाआर टेलिभिजन प्रस्तोता छी । भारतक मुम्बईमे पटकथा लेखक जावेद अख्तर आर हनी ईरानीक हिन्दी चलचित्र उद्योगक प्रभावमे जन्म भएल छल । ओ अपन करियर बलिउडमे सह-निर्देशकक रूपमे लम्हे १९९१ आर हिमालय पुत्रसँ केनए छल ।

                                     

मोन्ट ब्लाङ्क

मोन्ट ब्लाङ्क आल्प्स हिमश्रृङ्खलामे रहल सब सँ उँच हिमालय छी । इटालियनमे एकरा मोन्ते बियाङ्को कहैत अछि, जकर अर्थ उज्जर हिमालय होएत अछि । एकर उचाई ४,८०८.७५ मिटर अछि । ई युरोपक दोसर पैग हिमालय छी । ई हिमालय इटाली आ फ्रान्सक सीमामे अवस्थित अछि ।

                                     

इम्जा हिमताल

इम्जा हिमताल इम्जा हिमनदीसँ पग्लिएक पानी जम्मा भऽ सन् १९६० निर्माण भेल हिमताल छी। सन् २००९ मे एक अध्ययन यो हिमतालके हिमालय क्षेत्रक सबसँ जल्दी बढरहल तालक रूपमे वर्गीकरण केने छल।

                                     

गाडी चुली

गाडी चुली मनसिरी हिमाल क सर्वोच्च टाकुरा छी । एकरा नेपालमे गोर्खा हिमाल सेहो कहल जाइत अछि । ई हिमाल मनास्लु हिमालक उत्तर आ हिमालचुलीक दक्षिण नजिक अवस्थित रहल अछि । विश्वक अग्ला हिमालसभक श्रेणीमे २०अम क्रममे रहल अछि । ई हिमाल हालतक एक या दु बेर मात्र आरोहण कएल गेल अछि । एकर पहिल आरोहण सन् १९७० मे भेछल ।

                                     

यांग्रा

यांग्रा, जे गणेश १ आ गणेश पूर्वोत्तर सेहो नामसे जानल जाइत अछि, हिमालयक गणेश हिमाल उपश्रेणीक सबसँ ऊँचा पर्वत छी। ई विश्वके ६२वाँ सर्वोच्च पर्वत छी। ई नेपाल आ तिब्बतक सीमा पर स्थित अछि।