ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 99

नकुल

नकुल महान हिन्दू काव्य महाभारतमे पाँच पाण्डवसभमे सँ एक छल। नकुल आ सहदेव, दुनु माता माद्री के असमान जुडवा पुत्र छल, जेकर जन्म दैवीय चिकित्सकसभ अश्विन के वरदान स्वरूप भेल छल, जे स्वयम् सेहो समान जुडवा बन्धु छल। नकुलक अर्थ अछी, परम विद्वता। महाभारतम ...

मातृभाषा

सुपरस्क्रिप्ट पाठ मानवके जन्म पश्चात् सबसँ पहिल बोलल आ सिख भाषाक ओकर "मातृभाषा" कहल जाइत अछि । मातृभाषा कोनो व्यक्तिक सामाजिक एवं भाषा सम्बन्धी आर रिति रिवाजक पहिचान छी। मातृभाषाक व्यक्तिक पहिल भाषा सेहो कहल जाइत अछि ।

गोकुल

गोकुल भारतीय राज्य उत्तरप्रदेश क मथुरा जिलाएक नगर पन्चायत या महानगर छी जे मथुरा सँ पूर्वी-दक्षिणी दिशामे १५८ किलोमीटर दूरीमे स्थित अछि। गोकुल भगवान श्री कृष्णक लेल प्रसिद्ध छी श्री कृष्ण अपन बचपन एही गोकुल मे बिताने छल ।

तिरुपति

तिरुपति भारत कऽ सबसँ प्रसिद्ध तीर्थस्थलमे सँ एक छी। ई आन्ध्र प्रदेश कऽ चित्तूर जिला मे स्थित अछि। प्रतिवर्ष लाख कऽ संख्या मे दर्शनार्थी आवैत अछि। समुद्र नीचा सँ ३२०० फीट ऊचाई पर स्थिम तिरुमला कऽ पहाड पर बना श्री वैन्कटेश्‍वर मन्दिर सबसँ पैग आकर्ष ...

प्रबोधिनी एकादशी

दीयाबाती केर ठीक बादक एकादशीकें भगवान निन्न सँ उठैत छथि। कहल जाइत अछि जे एहि दिन भगवान विष्णु, जे क्षीरसागरमे सुतल रहैत छथि, चारि मास उपरान्त जगइ छथि। भगवान केर शयन कालक चारि मासमे विवाहादि माङ्गलिक कार्य निषेध अछि। प्रबोधिनी एकादशीक बाद माङ्गलिक ...

हजार स्तम्भ मन्दिर

हजार स्तम्भ मन्दिर एक हिन्दू मन्दिर छी जे भारतक तेलंगाना राज्यमे स्थित अछि एहि मन्दिरमे भगवान विष्णु,शिव तथा सूर्या भगवानक मुर्तिसभ अछि । एकर निर्माण लगभग ११६३ ईसा पूर्वमे भेछल ।

बराह अवतार

हिन्दू धर्मक अनुसार भगवान विष्णु बराह "बँदेल"क रूप लऽ पृथ्वीके लातसँ मारके समुन्द्रमे डुबाने "हिरण्यक्ष" नाम भेल राक्षसक बध केने छल । जलमे डुबल पृथ्वीके पूर्ववत करै पूथ्वीक उद्दार केने छल ।

अमरनाथ मन्दिर

अमरनाथ हिन्दूसभक एकटा प्रमुख तीर्थस्थलक रूपमे रहल अछी । ई भारतक जम्मू आर कश्मीर राज्यक श्रीनगर सहरक उत्तर-पूर्वमे १३५ किलोमिटरक दुरीमे रहल अछी । ई गुफा समुन्द्र सतहसँ १३,६०० फिटक उचाइमे अवस्थित अछी । ई गुफाक लम्बाइ १९ मिटर आर चौडाइ १६ मिटर अछी । ...

अक्षरधाम मन्दिर, दिल्ली

स्वामिनारायण अक्षरधाम मन्दिर नयाँ दिल्लीमे बनाएल एक अनोखा सांस्कृतिक तीर्थ अछि । ई मन्दिरक ज्योतिर्धर भगवान स्वामिनारायणक पुण्य स्मृतिमे बनाएल गेल अछि । एहि मन्दिरक परिसर १०० एकड जमिनमे फैल्ल अछि ।

सुपाड़ी

सुपाड़ी एक औषधीय गुण भेल पोथ्रा वर्गमे परै वाला वनस्पति छि । सुपाड़ीक विभिन्न कार्यमे प्रयोजन कएल जाएत अछि । हिन्दु धर्ममे सिङ्गे सुपाड़ीक हिन्दु देवता गणेश भगवानक रुपमे पुजा आराधना कएल जाएत अछि । सुपाड़ीक विभिन्न बढिया आ खराब पक्षसभ अछि । सुपाड़ ...

परशुराम अवतार

परशुराम हिन्दू धर्मकऽ अनुसार परशुरामके भगवान् विष्णुकऽ १० मुख्य अवतारसभमे छठम अवतार मानैत अछि । परशुरामक मुख्य हतियार परशु हुनकर नाम परशुराम भेल मानैत अछि । परशुरामक पिताक नाम जमदग्नि ऋषि आ माताक नाम रेणुका छल । परशुराम एक ऋषिपुत्र भेला वापत हिनक ...

नन्दी अवार्ड

नन्दी अवार्ड्स तेलुगु सिनेमा, तेलुगु रङ्गमञ्च, तेलुगु टेलिभिजन आ भारतीय सिनेमामे ताउम्र सर्वश्रेष्ठ उपलब्धिक लेल प्रदान कएल जाइवला सर्वोच्च पुरस्कार छी जे वार्षिक रूपसँ आन्ध्र प्रदेश सरकारद्वारा प्रस्तुत कएल जाइत अछि । नन्दी कऽ अर्थ बसहा होइत अछि ...

आचार्य नागार्जुन विश्वविद्यालय

आचार्य नागार्जुन विश्वविद्यालय भारतक राज्य आन्ध्र प्रदेशक गुंटूर जिलामे अवस्थित एकटा विश्वविद्यालय छी। ई विश्वविद्यालय भारतक प्रमुख विश्वविद्यालयसभ मध्येएक छी। ई विश्वविद्यालय अन्तर्गत बहुत कलेजसभ रहल अछि ।ई गुन्टुर शहरक उत्तर तर्फ नागार्जुन नगरम ...

भूमध्य सागर

भूमध्य सागर पृथ्वीक एकटा सागर जे उत्तरी अफ्रीका, यूरोप, अनातोलिया तथा मध्य-पूर्वक बीचमे अवस्थित अछि। एकर क्षेत्रफल लगभग २५ लाख वर्गकिलोमीटर अछि जे भारतक क्षेत्रफलक लगभग तीन-चौथाई अछि। प्राचीन कालमे ग्रीक, अनातोलिया, कार्थेज, स्पेन, रोम, जेरुशलम, ...

एरिट्रिया

इरित्रिया पूर्वोत्तर अफ्रीका मे स्थित एक देश छी, जेकरा आधिकारिक तौपर इरित्रिया राज्यक नामसँ जानल जाएत अछि। एकर पश्चिममे सूडान, दक्षिणमे इथियोपिया आ दक्षिणपूर्वमे जिबूती स्थित अछि। देशक पूर्व आ उत्तर पूर्व भागमे सऊदी अरब आ यमन के सीध मे लाल सागर क ...

अस्तोला द्वीप

अस्तोला या सतदीप या हफ़्त तलार पाकिस्तान कऽ बलोचिस्तान प्रान्त कऽ मकरान तटसँ २५ किमी दूर अरब सागर मे स्थित एक द्वीप छी। एहि पर कोई स्थाई आबादी नै अछि आ हिमर पासक पसनी नामक क़स्बे व बंदरगाहसँ लगभग ५ घण्टामे पहुँच जाएत अछि। प्रशासनिक नजरसँ ई बलोचिस ...

मेयर

बहुत देशसभमे, एक मेयर एक महानगर वा शहरक नगर सरकारक उच्च-पदस्थ अधिकारी होइत अछि । विश्वव्यापी रूपमे मेयरसभक दायित्व आ अधिकार स्थानीय शासन ऐन अनुसार भिन्न भिन्न भऽ सकैत अछि । स्थानीय शासन ऐन अनुसार एक मेयर निर्वाचित या नामाङ्कनक आधारमे तय कएल जा सक ...

संयुक्त राज्य अमेरिकाक सङ्घीय सरकार

संयुक्त राज्य अमेरिकाक सङ्घीय सरकार संयुक्त राज्य अमेरिकाक राष्ट्रिय सरकार छी । संयुक्त राज्य अमेरिका उत्तर अमेरिकाएक सङ्घीय गणतन्त्र छी जे ५० राज्यसभ, एक सङ्घीय जिला, पाँच प्रमुख आत्म-शासित प्रदेशसभ आ कयन द्वीप सँ बनल अछि । सङ्घीय सरकार तीन भिन् ...

कोरोना भाइरस रोग (कोभिड-१९)

कोरोना भाइरस रोग २०१९ एकटा संक्रामक रोग छी जे गम्भीर तीव्र श्वासन सिन्ड्रोम कोरोना भाइरस २ के कारण होइत अछि। ई रोग के पहिचान सभसँ पहिने चीन के हुवेई प्रान्त के राजधानी वुहान मे दिसम्बर २०१९ मे भेछल आओर तखन सँ ई रोग विश्व स्तर पर फैल गेल अछि, जेकर ...

आधुनिक विश्वक सात आश्चर्यसभ

आधुनिक विश्वक सात आश्चर्यसभ सन् २००० सँ सुरु भ विश्वक २०० टा विद्यमान प्राचिन स्मारकसभ मेसँ विश्वक आश्चर्यसभक रूपमे चुनल गएल स्मारकसभ छी ।

हुमायुँक मकबरा

हुमायुँक मकबरा एकटा मकबरा छी जे मुगल वास्तुकला सँ प्रेरित अछि । ई नयाँ दिल्लीक दीनापनाह अर्थात पुरान किलाक नजदिक निजामुद्दीन पूर्व क्षेत्रमे मथुरा मार्लग अवस्थित अछि । यतय मुख्य भवन मुगल सम्राट हुमायुँक मकबरा अछि एहिमे हुमायुँक मकबरा सहित अन्य शा ...

बादशाही मस्जिद

बादशाही मस्जिद पाकिस्तान क लाहौर मे स्थित अछि। ई मस्जिद क १६७९ ई. मे मुगल सम्राट औरंगजेब ने बनाने छल । ई मस्जिद मुगल काल की सौन्दर्य आ भव्यता क प्रत्यक्ष प्रमाण छी। पाकिस्तानक ई दोसर सबसँग पैग मस्जिद मे एक साथ ५५००० हजार लोग नमाज अदा कैर सकेत अछि ...

रोहतास किला

रोहतास किला पाकिस्तानक पञ्जाब प्रान्तक झेलम सहरमे स्थित एक ऐतिहासिक ग्यारिसन किला छी । ई किला सोलाहम शताब्दीमे अफगान राजा बनौलक जाहि सँ उत्तरी पञ्जाब क्षेत्रक विद्रोही जनजातिसभक वशमे करि सकी । ई किला ४ किमी परिधिमे अछि । ई किला निर्माण करैमे आठ व ...

माउस

माउस कम्प्युटरक निर्देशन देनाए आ कर्सरक प्रयोग करऽवाला एक साधन छी । सुरुवाती माउसक पाछासँ निकल़ल तार मुसक नगडी जेहन भेलाह कारण एकर नाम माउस अर्थात मुस रहल गेल । अहिमे १ सँ ६टा धरि बटनसभ होइत अछि । तहिना माउससभमे चक्राकार घिर्णी सेहो होइत अछि । सन ...

म्याकिन्टोश

म्याकिन्टोश ; वा म्याक व्यक्तिगत कम्प्यूटरसभ कऽ एक श्रेणीक नाम छी जाहीमे एप्पल इन्कार्पोरेशन नामक कम्पनीद्वारा अनेकौं प्रकारक पीसी कऽ डिजाइन, विकास आ विपणन केनए छल। म्याकिन्टोश २४ जनवरी सन् १९८४ कऽ सभसँ पहिल बजारमे लौने छल । म्याकिन्टोश ही व्यापा ...

डेस्कटप

डेस्कटप एके स्थान पर, एक नियमित रूप सँ उपयोगक लेल एक व्यक्तिगत सङ्गणक छी । पुरान डेस्कटप कम्प्युटरक रूपाङ्कित डेस्क पर क्षैतिज रखवाक लेल छल, जबकि आधुनिक मीनार डेस्कटपक रूपाङ्कित ऊर्ध्वाधर सोझ होनाए अछि । पहिल प्रोग्राम कएल गेल क्यालकुलेटर/कम्प्यु ...

एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)

एन्ड्रोइड गुगलद्वारा विकसित एक मुक्त स्रोत मोबाइल सञ्चालन प्रणाली छी जे लिनक्स पर आधारित अछि । एन्ड्रोइडक विकास मुख्य रूप सँ स्पर्श पटल मोबाइलक लेल कएल गेछल जकरा प्रायः स्मार्टफोन सेहो कहल जाएत अछि, मुदा एकर प्रयोग ट्याबलेट कम्प्युटरमे सेहो कएल ज ...

इटावा

इटावा भारतक उत्तर प्रदेशक एकटा प्रमुख शहर एवम लोकसभा क्षेत्र छी। ई दिल्ली-कलकत्ता राष्ट्रिय राजमार्ग २ पर स्थित अछि। इटावा शहर, पश्चिमी मध्य उत्तर-प्रदेश राज्य क उत्तरी भारतम स्थित अछि। इटावा आगराक दक्षिण-पूर्वम यमुना नदीक तट पर स्थित अछि । ई शहर ...

उत्तरी गोलार्द्ध

उत्तरी गोलार्द्ध पृथ्वीकेँ ओ भाग छी जे भूमध्य रेखाक उत्तरमे अछि। अन्य सौर्यमण्डलक ग्रहसभक उत्तर दिशा पृथ्वीक उत्तरी ध्रुवक स्थिर समतलमे लेल जाएत अछि। पृथ्वीकेँ अक्षीय झुकावक कारण सँ उत्तरी गोलार्द्धमे शीत ऋतु, दक्षिणायन सँ वसन्त विषुव धरि चलैत अछ ...

काली मन्दिर

काली मन्दिर पवित्र हिन्दू धर्मस्थल छी । ई मन्दिर एसियाक सबसँ ऊँच मन्दिर छी । ई मन्दिरमे माँ कालीक पुजा कएल जाएत अछि । ईई मन्दिरके भारतीय शैलीमे बनाएल गेल अछि ।

कामाख्या मन्दिर

कामाख्या मन्दिर ; वा कामरूप-कामाख्या एक हिन्दू मन्दिर छी जे कामाख्या माताके समर्पित अछि । ई ५१ शक्ति पीठमे सँ सभसँ पुरान शक्ति पीठ छी । ई मन्दिर भारतक असाम राज्यक गुवाहाटी शहरक निलाचल पर्वतपर अवस्थित अछि । ई परिसरमे मुख्य मन्दिर सहित काली, तारा, ...

सेन्टा क्लज

सांता क्लोज क सेंट निकोलस, फादर क्रिसमस, क्रिस क्रिंगल, या मात्र सांता के नाम से जानल जाएत अछी। पौराणिक आर ऐतिहासिक दृष्टि से ओ लोक कथासभ मे प्रचलित एक व्यक्ति छी। कतेक पश्चिमी संस्कृतिसभ मे एहन मानल जाएत अछी के सांता क्रिसमस क पूर्व संध्या, यानि ...

महामाया मन्दिर

महामाया मन्दिर, बहुतो स्थान पर अछि, जहिमे सँ ई किछ प्रमुख छी - महामाया मन्दिर, जम्मू महामाया मन्दिर, रतनपुर महामाया मन्दिर, रायपुर महामाया मन्दिर, मोदीनगर महामाया मन्दिर, अम्बिकापुर महामाया मन्दिर, सरगुजा

भिलाई

भिलाई शहर करीबन भारतके मध्यमे बसल अछि। ५,५३,८३७ कs जनसंख्याके साथ, भिलाई भारतक छत्तीसगढ़ राज्य कs दोसर बड़का शहर छी। मुम्बई-नागपुर-बिलासपुर-कोलकाता राष्ट्रीय राजमार्ग ६ पर स्थित, छत्तीसगढ़ कs राजधानी रायपुर सं लगभग ३० किलोमीटर पश्चिममे भारतीय इस् ...

देवघर

देवघर भारतक झारखण्ड राज्य क एकटा सहर छी । ई सहर हिन्दुसभक प्रसिद्ध तीर्थ-स्थल अछि । अहि सहरक बाबाधाम नाम सँ सेहो जानल जाति छै कियकी शैव पुराणमे देवघरके बारह ज्योतिर्लिङ्गमे सँ एक मानल गेल अछि ।

मिचिगन ताल

मिचिगन ताल उत्तर अमेरिकाक विशाल तालसभ मध्ये एक ताल छी । ई ताल विशाल तालसभ मध्ये पूर्णतया संयुक्त राज्य अमेरिकाक भूभागमे मात्र परैत ताल छी । अहि बाहेक अन्य चार विशाल तालसभ संयुक्त राज्य अमेरिका तथा क्यानडा दुनु भुभामे परैत अछि । ई ताल आयतनक आधारमे ...

विशाल तालसभ

विशाल ताल उत्तर अमेरिकाक उत्तरपूर्वमे संयुक्त राज्य आ क्यानाडाक बोर्डरमे अवस्थित एक दोसरसग जोडल सफा पानीक तालसभक समूह छी । ई समूह अन्तर्गत सुपेरियर, मिचिगन, ह्युरन, इरी तथा ओन्टारियो तालसभ परैत अछि। ई तालसभ मध्ये ४ टा तालसभ संयुक्त राज्य अमेरिका ...

सुपेरियर ताल

सुपेरियर ताल संसारक सबसँ पैग ताल सुपेरियर ताल उत्तर अमेरिकाक मिनिसोटा राज्यमे परैत अछि । प्राकृतिक सम्पदाक हिसाबसँ ई राज्य उत्कृष्ट कोटीमे परैत रहैत अछि । ई राज्यके तालतालक राज्य कहैत अछि। सुपेरियर तालक ख्याति संसारभर फैलल अछि । ई ताल मिनिसोटा रा ...

अलाबामा

अलबामा संयुक्त राज्य अमेरिकाके एक राज्य छी । ई संयुक्त राज्य अमेरिकाक दक्षिण क्षेत्रमे अवस्थित एक राज्य छी। ई राज्यक सीमा उत्तरमे टेनेसी, दक्षिण पूर्वमे फ्लोरिडा, दक्षिणमे मेक्सिकोक खाडी, पूर्वमे जर्जिया आ पश्चिममे मिसिसिपीसंंग जोडिएल अछि। अलबामा ...

लस भेगास

लस भेगास, आधिकारिक रुपसँ लस भेगासक शहर छी आ अनेकौं बेर भेगासक रुपमे मात्र जानल जाइत अछि, संयुक्त राज्य अमेरिका, नेवादा राज्यमे सभसँ अधिक जनसंख्या वाला शहर छी, आ क्लार्क काउन्टीक काउन्टी सीटमे २८अम सभसँ अधिक जनसंख्या वाला शहर छी।

लिटिल बोय

लिटिल बोय ६ अगस्त १९४५मे द्वितीय विश्वयुद्धक दौरान जापानी शहर हिरोशिमामे बोइङ बी-२९ सुपरफोर्ट्रेस इनोला गे द्वारा फेकल गेल परमाणु बमक कोड नाम छल । ई संयुक्त राज्य अमेरिकाक नौसेनाक ५०९अम कम्पोजिट समूहक कमाण्डर कर्नल पल डब्ल्यू. टिब्बेट्स, जूनियरद् ...

एन्ड्र्यु गारफिल्ड

एन्ड्र्यु रस्सल गारफिल्ड एक अभिनेता छी जे बहुत रेडियो, टेलिभिजन, चलचित्र, तथा नाटकमे प्रस्तुत भेल अछि। उनकर पूर्व भूमिकासभमे चलचित्र लायन्स फर ल्याम्बस, द ईम्याजिनेरियम अफ डक्टर पारन्यासस, आ बोइ ए परैत अछि आ बोइ एक लेल उनकर २००७मे बाफ्टा पुरस्कार ...

लस एन्जलस

लस एन्जलस, आधिकारिक रूपमे सिटी अफ लस एन्जलस आ अधिकतर अपन प्रारम्भिक शब्द एल.ए. कऽ नामसँ प्रसिद्ध अछि । ई शहर दक्षिणी क्यालिफोर्नियाक सांस्कृतिक, आर्थिक आ व्यावसायिक केन्द्र छी । सन् २०१५ क संयुक्त राज्य अमेरिकाक जनगणना अनुसार एकर जनसङ्ख्या ३९,७१, ...

रोता द्वीप

रोता, जे स्थानीय चामोर्रो भाषामे लूता कहल जाइत अछि, उत्तरी मारियाना द्वीपका, साइपैन आ तीनिअनक बाद, तेसर सभसँ पैग द्वीप छी । उत्तरी मारियाना द्वीप प्रशान्त महासागरमे अवस्थित संयुक्त राज्य अमेरिकाक एकटा कमनवेल्थ छी जहिमे १५ द्वीप आबैत अछि आ जहिमे ग ...

बलिउड

बलिउड अर्थात् बम्बई के हलिउड अर्थात् हिन्दी चलचित्र उद्योग। हिन्दी भाषाके चलचित्र उद्योगकs बलिउड कहैत् अछि। बलिउड विश्वके सबसs बेसी चलचित्र बनावे वाला उद्योगसभ मध्य एक छि।

घण्टा

घण्टा समयक आधारभुत मापन एकाई छी । आधुनिक प्रयोगमे एक घण्टा ६० मिनेट वा ३,६०० सेकेन्डक होमए अछि । ई लगभग औषत सौर्य समयमे 1 ⁄ 24 क होएत अछि ।

अधिक वर्ष

अधिक वर्ष, प्रत्येक चार वर्ष बाद आबए वाला वर्ष छी जहिमे सालमे ३६६ दिन होएत अछि । वास्तवमे पृथ्वी सूर्यक चक्कर लगाबैमे ३६५ दिन आ करिब ६ घण्टा लगाबैत अछि । एहन भेलापर प्रति चार वर्षमे एक दिन अधिक होएत अछि, अतः प्रत्येक चार वर्ष बाद फरबरी महिनामे एक ...

विकिमिडिया कमन्स

विकिमिडिया कमन्स मुक्त प्रयोग चित्रसभ, ध्वनि आर अन्य मिडिया फाइलसभ कें एक अनलाइन भन्डार छी । ई विकिमिडिया फाउन्डेसन कें एक परियोजना छी । विकिमिडिया कमन्स पर उपारोपण केल गेल सभ संचिका सभ विकिमिडिया परियोजनासभ जेना विकिपिडिया, विकिसोर्स, विकिन्यूज, ...

चिनी

शक्कर, शर्करा या चीनी एक क्रिस्टलीय खाद्य पदार्थ छी । अहिमे मुख्यत: सुक्रोज, लैक्टोज आ फ्रक्टोज उपस्थित होइत है । मानवक स्वाद ग्रन्थिसभ मस्तिष्ककें एहिके स्वाद मीठ बनाबैत अछि ।

ब्राजिल

ब्राजिल दक्षिण अमेरिकाक सबसँ पैग आ बेसी जनसङ्ख्या भएल राष्ट्र छी। क्षेत्रफल अनुसार ब्राजिल विश्वक पाँचम पैग देश छी आ जनसङ्ख्या अनुसार ब्राजिल विश्वक पाँचम पैग तथा चारिम पैग लोकतान्त्रिक मुलुक छी । संसारक सर्वाधिक पोर्चुगेली भाषा बोलएवाला जनसङ्ख्य ...